Εδώ και δύο χρόνια, μετά από ένα περιστατικό που μου συνέβη, όπου μπορώ να ομολογήσω πως πρώτη φορά ένιωσα να φοβάμαι παιδιά, έχω προβληματιστεί πολύ σχετικά με το φαινόμενο της εκθετικά αυξανόμενης επιθετικότητας σε μικρές ηλικίες.
Κατά την άποψή μου είναι ένα φαινόμενο πολυπαραγοντικό. Το σύμπτωμα μιας σειράς από πολιτικές, οικονομικές, κοινωνικές, βιολογικές και ψυχολογικές μεταβολές. Τα παιδιά δεν γεννιούνται με την επιθυμία να απειλούν ή να αγνοούν τους κανόνες. Μαθαίνουν να το κάνουν. Ας δούμε μερικά "πως" σήμερα:
1. Το φαινόμενο του φίλου - γονέα.
Πολλοί σύγχρονοι γονείς, στην προσπάθειά μας να είμαστε κοντά με τα παιδιά μας, έχουμε καταργήσει την ιεραρχία. Όταν ο γονέας γίνεται "κολλητός" και δεν θέτει όρια, το παιδί δεν μαθαίνει να διαχειρίζεται το "όχι".
Το αποτέλεσμα: Όταν το παιδί συναντά το "όχι" στο σχολείο από τον δάσκαλο, το βιώνει ως αδικία ή επίθεση. Τότε, όταν γονέας σπεύδει να το "σώσει" (π.χ. με απειλές για μηνύσεις), αντί να το αφήσει να αντιμετωπίσει τις συνέπειες, το παιδί δεν μπορεί να αντιληφθεί τι προκαλεί η συμπεριφορά του ώστε να εκπαιδευτεί στην αυτορύθμιση και στον αυτοέλεγχο.
2. Η ψευδαίσθηση της "ειδικής μεταχείρισης"
Ζούμε στην εποχή του ακραίου ατομικισμού. Πολλά παιδιά μεγαλώνουν σαν να είναι το κέντρο του κόσμου, πιστεύοντας ότι οι κανόνες ισχύουν για τους "άλλους", αλλά για εκείνα υπάρχει πάντα μια δικαιολογία (κούραση, άγχος, ιδιαιτερότητα).
Η συνέπεια: αυτό δημιουργεί μια έλλειψη κοινωνικής συνείδησης. Το παιδί δεν βλέπει την τάξη ως σύνολο, αλλά ως ένα σκηνικό όπου εκείνο πρέπει να είναι ο πρωταγωνιστής.
3. Η μεταφορά της τοξικότητας των ενηλίκων
Τα παιδιά είναι "καθρέφτες". Αν ακούν στο σπίτι τους γονείς να μιλάνε υποτιμητικά για τον δάσκαλο ("ποιος είναι αυτός που θα σου πει τι να κάνεις", "θα του κάνω μήνυση να στρώσει"), το παιδί μεταφέρει αυτή την αλαζονεία στην τάξη.
Συνέπεια είναι η απώλεια σεβασμού: Ο εκπαιδευτικός παύει να είναι πρότυπο και γίνεται "υπάλληλος" ή "εχθρός". Σε δεύτερο επίπεδο όμως έχει χαθεί και ο σεβασμός προς τα φροντισιτκά πρόσωπα που αυτά μπορεί να συμπεριλαμβάνουν και τους γονείς.
4. Ψηφιακή επιθετικότητα και Social Media
Όταν τα παιδιά που δεν έχουν αναπτύξει ακόμη κριτική σκέψη, μπαίνουν χωρίς επιτήρηση στον κόσμο του TikTok και του YouTube, όπου συχνά επιβραβεύεται η "ακυρωτική" συμπεριφορά (roasting), η ειρωνεία και ο τραμπουκισμός ως δείγμα δύναμης, καταγράφουν και αποτυπώνουν συμπεριφορικά πρότυπα τα οποία άκριτα θα αναπαράγουν. Αυτό σε συνδυασμό με την απουσία ή τη μη ενεργητική παρουσία των γονιών ή την επιτρεπτικότητα, κάνει τα παιδιά να συμπεριφέρονται με παρόμοιους τρόπους, εφόσων δεν υπάρχει δυναμική διόρθωση.
5. Η αποχαύνωση: η συνεχής έκθεση σε γρήγορη πληροφορία μειώνει την υπομονή τους. Το μάθημα τους φαίνεται "βαρετό" και η αντίδραση είναι ο μόνος τρόπος να νιώσουν "ζωντανά". Επίσης, για να αποφεύγεται το "βαρετό" και "άχρηστο" μάθημα, έχει επικοινωνηθεί μεταξύ τους να κάνουν φασαρία για να χάνουν διδακτικές ώρες!
Σε επόμενα άρθρα, θα προσπαθήσω να παραθέσω κι άλλους λόγους που κάνουν αυτό το φαινόμενο να παίρνει τη μορφή της χιονοστιβάδας. Θα ήθελα να μάθω και τις δικές σας εμπειρίες και απόψεις!
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου