Τη Γιώτα τη γνώρισα τον περασμένο Σεπτέμβριο στην έκθεση βιβλίου στο Ζάππειο. Ένιωσα αμέσως πως "κάπου την ξέρω". Μιλώντας μαζί της, σχεδιάζοντας εκδηλώσεις για την προώθηση των βιβλίων μας καθώς και οργανώνοντας δράσεις για την επαφή των παιδιών με την ανάγνωση, κατάλαβα γιατί είχα την αίσθηση της οικειότητας. Είναι ένας άνθρωπος με τον οποίο μοιραζόμαστε κοινές αξίες, αγάπες, ενδιαφέροντα και όραμα.
Θα ήθελα λοιπόν να συστήσω και σ' εσάς την πολυδιάστατη συγγραφέα - εικονογράφο παιδικών βιβλίων (και όχι μόνο) Γιώτα Κολοβού, μέσα από τη συνέντευξή μας:
Γεννήθηκα στη Μεγαλόχαρη Άρτας, ένα όμορφο χωριό με μεγάλη ιστορία. Ως παιδί που γεννήθηκα και έζησα ως τα επτά μου χρόνια στη φύση του χωριού, ακόμη και η μεγαλύτερη δυσκολία φάνταζε φυσιολογική και μέρος της καθημερινότητας. Συμμετείχα παρατηρώντας τον αγώνα των μεγάλων και οι εμπειρίες μου είναι συγκλονιστικές. Τελειώνοντας την πρώτη δημοτικού, επτά ετών, η οικογένειά μου μετακόμισε στην Αθήνα για βιοποριστικούς λόγους.
2. Ποια ήταν τα όνειρά σου όταν ήσουν παιδί;
Σαν μικρό παιδί καταπιανόμουν με πολλά πράγματα και ήμουν ευρηματική. Οι καλλιτεχνικές και οι χειρωνακτικές δημιουργίες ήταν αγαπημένη μου ασχολία και ένα όνειρο ζωής. Έτσι, όταν μου δόθηκε η ευκαιρία να εκπαιδευτώ, αξιοποίησα τα ταλέντα μου κι έτσι έκανα το όνειρο πραγματικότητα.
3. Γράφεις ως «παιδί» ή ως ενήλικας;
Γράφω ως ενήλικας που θυμάται τι θα ήθελε όταν ήταν μικρό παιδί. Έτσι, σε ό,τι γράφω, κυριαρχούν τα συναισθήματα, προσπαθώντας να αγγίξω θετικά το μυαλό και την ψυχή των παιδιών.
4. Γράφεις για τα παιδιά ή για τους γονείς;
Γράφω και για τους δύο. Θέλω τα παιδιά να διαβάσουν, να μπουν μέσα στην ιστορία, να νιώσουν, να σκεφτούν και να παραδειγματιστούν. Οι μεγάλοι πρέπει να νιώθουν ασφάλεια και σιγουριά πως αυτό που θα διαβάσουν τα παιδιά τους έχει κάτι να τους πει.
5. Πώς κατάφερες με δουλειά και οικογένεια να έχεις επαφή και χώρο με τις δικές σου δημιουργικές επιθυμίες;
Όλα έγιναν στην ώρα τους, με τις προτεραιότητες που σε εμένα ταίριαζαν: οικογένεια, εκπαίδευση, πολλές συμμετοχές σε εκθέσεις και φιλανθρωπικούς σκοπούς. Αργότερα ήρθε η δουλειά και, όταν η πείρα και η εμπειρία μεγάλωσαν, κατάφερα να τα συνδυάσω όλα μαζί. Γιατί η δημιουργική επιθυμία, όταν έχει αποτέλεσμα, γίνεται αποδεκτή και βρίσκει τον χώρο και τον χρόνο της.
6. Πώς κατόρθωσες να πραγματοποιήσεις τις σπουδές σου στις Καλές Τέχνες και τη Δημιουργική Γραφή;
Για αρκετά χρόνια ήμουν μαθήτρια παράλληλα με τα παιδιά μου, αξιοποιώντας εποικοδομητικά τον ελεύθερο χρόνο μου και αποκτώντας πτυχία αλλά και πιστοποιήσεις. Ανάμεσά τους, το σχέδιο, το πατρόν, η γραφομηχανή, οι υπολογιστές, η ζωγραφική σε όλα τα είδη χρωμάτων και η αγιογραφία. Αργότερα, παίρνοντας το ανώτερο πτυχίο Δημιουργικής Γραφής, προστέθηκε και η εικονογράφηση, καθώς μπορούσα πλέον να αποτυπώσω εικαστικά αυτό που έγραφα.
7. Πότε σκέφτηκες να εικονογραφήσεις μόνη σου κάποια από τα βιβλία σου και πώς το κατόρθωσες αυτό;
Όταν τελείωσα τις σπουδές μου στη Δημιουργική Γραφή και επειδή η πείρα μου στη ζωγραφική προϋπήρχε, ήταν αναμενόμενο. Ήθελα πλέον να δημιουργώ τους ήρωες έτσι ακριβώς όπως τους φανταζόμουν.
8. Έχεις ένα πολύπλευρο υπόβαθρο λοιπόν στις Καλές Τέχνες (ζωγραφική, αγιογραφία, χειροτεχνία). Όταν συλλαμβάνεις μια νέα ιστορία, η πρώτη σπίθα έρχεται ως εικόνα ή ως λέξη; Πώς η εικαστική σου ματιά επηρεάζει τον τρόπο που "χτίζεις" τους ήρωές σου;
Η σπίθα έρχεται από τα νοήματα που θέλω να περάσω. Στη συνέχεια, πλέκοντας την ιστορία, οι ήρωες μπορεί να έχουν αληθινά χαρακτηριστικά και ομοιότητες με παιδιά που μου έδωσαν έμπνευση, όπως στην «Ομάδα 3Β». Επίσης, συνδυάζω αληθινά γεγονότα και εικόνες, όπως το μεγάλο άσπρο άλογο τη «Σίβα» που είχε ο παππούς μου όταν ήμουν μικρή και το αποτύπωσα στον «Στοιχειωμένο πύργο», αλλά και τοπωνύμια και πηγές νερού από το ίδιο παραμύθι.
9. Στο βιβλίο σου «Ομάδα 3Β (Βλέπω, Βρίσκω, Βοηθάω)» που κυκλοφόρησε πρόσφατα από τις εκδόσεις Κομνηνός, οι μικροί ήρωες έρχονται αντιμέτωποι με τη μοναξιά και την ανάγκη για δράση. Πιστεύεις ότι το σύγχρονο παιδί χρειάζεται "εκπαίδευση" στην ενσυναίσθηση και την παρατηρητικότητα μέσα από τη λογοτεχνία για να αντιμετωπίσει τις προκλήσεις της εποχής μας;
Ναι, πιστεύω πως η λογοτεχνία μπορεί να βοηθήσει και να εκπαιδεύσει τα παιδιά, γιατί οι προκλήσεις της εποχής μας είναι μεγάλες. Εξάλλου, η εκπαίδευση είναι το παν σε όλους τους τομείς. Θέλω η ματιά των παιδιών να απομακρυνθεί από τα «πολλά υλικά αγαθά» και να στραφεί στα «πολλά θετικά συναισθήματα» και στο «μπαίνω στη θέση των άλλων και τους καταλαβαίνω». Στο παραμύθι μου «Το χρώμα του θυμού» από τις εκδόσεις Κομνηνός, το κίτρινο χρώμα, αφού έκανε ένα λάθος και έφερε αναστάτωση, μπήκε στη θέση των άλλων και κατάλαβε πόσο άδικα φέρθηκε. Είναι ένα ωραίο παράδειγμα για να μην κάνουμε ποτέ στους άλλους ό,τι δεν αρέσει και σε εμάς, και να το σκεφτόμαστε πάντα δύο φορές.
10. Πολλά από τα έργα σου καταπιάνονται με δύσκολα συναισθήματα, όπως ο θυμός και η ζήλεια. Χρησιμοποιείς συχνά τα χρώματα ως σύμβολα. Γιατί επέλεξες αυτή τη μεταφορά και πόσο εύκολο είναι να εξηγήσουμε σε ένα παιδί ψυχολογικές έννοιες μέσα από την παλέτα ενός ζωγράφου;
Τα παιδιά αγαπούν τα χρώματα, αγαπούν να ζωγραφίζουν, οπότε είναι εύκολο να χρησιμοποιήσεις κάτι που τους αρέσει προς όφελός τους. Το χρώμα, το άχρωμο, το φωτεινό, το μουντό, το σκούρο, το πολύχρωμο… Έτσι είναι και τα συναισθήματά μας στη ζωή: πότε φως και πότε σκοτάδι. Εύκολα λοιπόν, μέσα από την ατέλειωτη χρωματική παλέτα, μεταφέρω συμβολικά ψυχολογικές έννοιες και προσπαθώ θετικά να παρασύρω το παιδί μέσα από την ιστορία του παραμυθιού, τις δράσεις και τα θεατρικά που προκύπτουν από κάθε ιστορία.
11. Έχεις ασχοληθεί με τη διασκευή γνωστών παραμυθιών (όπως ο "Τζίτζικας και τα Μυρμήγκια" ή το "Διψασμένο Κοράκι"). Ποια είναι η μεγαλύτερη πρόκληση όταν παίρνεις μια κλασική ιστορία και τη μεταφέρεις στο σήμερα; Τι "νέο" θέλεις να προσφέρεις στους μικρούς αναγνώστες μέσα από αυτές τις διασκευές;
Πρόκειται για αγαπημένους μύθους του Αισώπου, διαχρονικούς και επίκαιρους. Η μεγαλύτερη πρόκληση για μένα είναι να μην αλλάξω τα βασικά τους νοήματα, αλλά να τους κάνω συντομότερους και πιο κατανοητούς στα μικρότερα παιδιά. Θέλω απλά και αβίαστα να τραβήξω την προσοχή των παιδιών με την αφήγηση, τη συμμετοχή και τη δράση, αλλά και με θεατρικά δρώμενα.
12. Πολλά από τα έργα σου (ζωγραφική, ντεκουπάζ) έχουν διατεθεί για φιλανθρωπικούς σκοπούς. Πώς συνδέεται η τέχνη με την προσφορά στον συνάνθρωπο και πώς αυτό το μήνυμα της αλληλεγγύης περνάει μέσα στα βιβλία σου;
Η προσφορά στον συνάνθρωπο είναι στάση ζωής. Το μήνυμα αυτό περνάει στα βιβλία μου μέσα από λέξεις-κλειδιά, όπως: «μοιράζομαι, συνεργάζομαι, βοηθάω», που αποτελούν και την απάντηση.
13. Στο βιογραφικό σου αναφέρεις ότι οι εγγονές σου αποτελούν πηγή έμπνευσης. Υπάρχει κάποια ιστορία ή κάποιος χαρακτήρας που γεννήθηκε κυριολεκτικά μέσα από ένα παιχνίδι ή μια ερώτηση που σου έκαναν εκείνες;
Ναι, το παραμύθι «Οι Διακοπές της Νεροσταγόνας» ήρθε ως αποτέλεσμα μιας ερώτησης της πρώτης μου εγγονής, της Παναγιώτας. Μετά τις καταστροφικές πλημμύρες στην Ανατολική Αττική που μας συντάραξαν όλους, συζητήσαμε τι έπρεπε να κάνουν οι άνθρωποι αλλά και τι όχι. Έτσι, γεννήθηκε το παραμύθι σε συνεργασία με τις εκδόσεις ΚΟΥΡΟΣ και είμαι υπερήφανη γιατί έχει ταξιδέψει σε πάρα πολλά σχολεία. Επίσης, στα «Λαγωνικά της ΟΜΑΔΑΣ 3Β» από τις εκδόσεις ΚΟΜΝΗΝΟΣ, η Στέλλα και ο Μίλτος βοήθησαν, δίνοντας στοιχεία του χαρακτήρα τους στους πρωταγωνιστές.
14. Ως μια δημιουργός που "παντρεύει" το παραδοσιακό (αγιογραφία, παραδοσιακό παραμύθι) με το σύγχρονο, πώς φαντάζεσαι το παιδικό βιβλίο τα επόμενα χρόνια; Θα παραμείνει η "χειροποίητη" φαντασία η κύρια δύναμή του;
Φαντάζομαι το παιδικό βιβλίο να συνεχίσει να αγγίζει τις καρδιές και το μυαλό των παιδιών. Θέλω να συνεχίσω να παντρεύω το παραδοσιακό με το σύγχρονο, ανάλογα με τις απαιτήσεις της κάθε εποχής αλλά και με τις τεχνικές που αλλάζουν και εξελίσσονται. Τα μονοπάτια είναι δύσκολα, μα όσο υπάρχουν άνθρωποι που αγαπούν το παιδικό βιβλίο, υπάρχει ελπίδα η χειροποίητη φαντασία να παραμείνει σταθερά η κινητήρια δύναμή του.
Γιώτα μου σε ευχαριστώ πολύ για το δώρο της σχέσης μας!
Περισσότερα για τη Γιώτα Κολοβού και τα βιβλία της στις εκδόσεις Κομηνός, μπορείτε να βρείτε 👉εδώ!
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου