Έχω πια την ηλικία να θυμάμαι μια εποχή που οι άνθρωποι συνήθως απαντούσαν «καλά» όταν τους έκανες την κλασική ερώτηση «Τι κάνεις;». Στις μέρες μας, η απάντηση είναι συνήθως «τρέχω"!
Ξέρω πώς είναι να γίνεσαι εξαιρετικά πολυάσχολος και να αρχίζεις να νιώθεις διάσπαρτος: να ισορροπείς ανάμεσα σε μια ντουζίνα προτεραιότητες ανά πάσα στιγμή, η προσοχή σου να πετάγεται από το ένα πράγμα στο άλλο, το σώμα σου να είναι στην τσίτα, να νιώθεις ότι εξαντλείσαι και απλώνεσαι, σαν να σε πιέζουν ανάμεσα σε δύο φύλλα γυαλιού.
Το ξέρετε αυτό το συναίσθημα; Εκτός του ότι είναι δυσάρεστο και αποτελεί πηγή ορμονών του στρες, είναι και παράξενα μεταδοτικό. Καθώς εξαπλώνεται από τον έναν άνθρωπο στον άλλον και τροφοδοτείται εν μέρει από την υποβόσκουσα οικονομία του καταναλωτισμού, έχουμε πλέον δημιουργήσει μια δυτική —και ιδιαίτερα αμερικανική— κουλτούρα της διαρκούς απασχόλησης. Αν δεν είσαι πολυάσχολος, προφανώς δεν είσαι σημαντικός. Αν δεν έχεις πολλά στο κεφάλι σου, προφανώς δεν αποδίδεις αρκετά. Αν τα παιδιά σου δεν είναι πνιγμένα στα μαθήματα και στις εξωσχολικές δραστηριότητες, δεν θα πάνε μπροστά. Αν δεν φαίνεσαι πολυάσχολος, κάποιος θα σου ζητήσει να δουλέψεις πιο σκληρά. Και πάει λέγοντας.
Φτάνει πια. Αντί να σκορπίζεστε στους τέσσερις ανέμους, μαζέψτε και συγκεντρώστε τον νου και την ενέργειά σας. Εκτός του ότι θα νιώσετε πολύ καλύτερα, είναι και πιο αποτελεσματικό μακροπρόθεσμα. Για παράδειγμα, τι κάνει ένας ολυμπιονίκης της γυμναστικής πριν ξεκινήσει ένα πρόγραμμα εδάφους ή ένας πύραυλος πριν εκτοξευτεί στο διάστημα; Έρχονται στο κέντρο τους.
Λοιπόν, πώς το κάνετε αυτό;
Απολαύστε την ευχαρίστηση
Καθώς ο εγκέφαλος εξελισσόταν, η ευχαρίστηση —μαζί με τις ενδορφίνες και τα άλλα φυσικά οπιοειδή που την υποστηρίζουν— αναπτύχθηκε για να βγάζει τους προγόνους μας από τα ταραγμένα ξεσπάσματα στρες του τύπου «μάχη, φυγή ή πάγωμα» και να τους επαναφέρει —και να τους κρατά— σε μια βιώσιμη ισορροπία ανάρρωσης, αναπλήρωσης και αποκατάστασης. Αφήστε τη σωματική ή πνευματική ευχαρίστηση να γειωθεί πραγματικά μέσα σας. Δοθείτε ολοκληρωτικά σε αυτήν, αντί να ψάχνετε ήδη για το επόμενο πράγμα.
Κινηθείτε
Ο χορός, η γυμναστική, η γιόγκα, οι περίπατοι, η ερωτική επαφή, το παιχνίδι και ο αθλητισμός κάνουν επανεκκίνηση (reset) στη σύνδεση σώματος-νου. Για μένα προσωπικά, η κίνηση στα δύο άκρα του φάσματος της έντασης —είτε η πολύ ανεπαίσθητη είτε η πολύ έντονη— έχει τον μεγαλύτερο αντίκτυπο.
Ελάτε σε επαφή με τη φύση
Εξελιχθήκαμε μέσα στη φύση, και πολλαπλές μελέτες δείχνουν ότι το φυσικό περιβάλλον —η παραλία, η ερημιά, το να κάθεσαι κάτω από ένα δέντρο στην αυλή σου— είναι αναζωογονητικό.
Απολαύστε την τέχνη
Με αυτό εννοώ το να δημιουργείτε ή να βιώνετε οτιδήποτε αισθητικό, όπως το να κάνετε χειροτεχνίες, να ακούτε μουσική, να παρακολουθείτε ένα θεατρικό έργο, να δοκιμάζετε μια νέα συνταγή, να παίζετε κιθάρα, να φτιάχνετε έναν φράχτη ή να παρακολουθείτε ένα μάθημα κεραμικής.
Νιώστε τον πυρήνα σας
Τα περισσότερα από τα ερεθίσματα που δέχεται ο εγκέφαλός σας προέρχονται από το ίδιο σας το σώμα, και τα περισσότερα —αν όχι όλα— από αυτά τα σήματα είναι σαν τους νυχτοφύλακες που φωνάζουν: «Όλα είναι καλά. Όλα είναι καλά. Όλα είναι καλά…». Το να νιώθετε την αναπνοή σας, να στρέφετε την προσοχή στα σπλάχνα σας και να συνειδητοποιείτε ότι είστε καλά αυτήν ακριβώς τη στιγμή, αποτελούν αστείρευτες ευκαιρίες ανανέωσης για να εγκατασταθείτε στο φυσικό κέντρο της ύπαρξής σας.
Να είστε στο τώρα
Το κέντρο του χρόνου είναι πάντα αυτή η στιγμή. Μια βασική διαφορά ανάμεσα στους ανθρώπους και στα άλλα είδη (με πιθανή εξαίρεση τα κητώδη) είναι η ικανότητά μας για «νοητικό ταξίδι στον χρόνο». Αλλά αυτή η ευλογία είναι επίσης, κατά κάποιον τρόπο, κατάρα, καθώς ο νους συνεχίζει να διασκορπίζεται στο παρελθόν και στο μέλλον· πολλαπλασιάζει ανησυχίες, σχέδια, αναμασήματα και φαντασιώσεις σαν μανιασμένα αναρριχητικά φυτά σε μια ζούγκλα που κινείται σε γρήγορη κίνηση. Αντίθετα, αυτή τη στιγμή, να είστε στο τώρα. Και ξανά.
Απομυθοποιήστε τις επιθυμίες (απελευθερωθείτε από την αυταπάτη)
Αυτό σημαίνει να ξυπνήσετε από τα μάγια, από τις ψευδαισθήσεις που υφαίνει ο νους που συνεχώς επιθυμεί, σε συνεργασία με την κουλτούρα και το εμπόριο. Συνήθως κυνηγάμε εκατοντάδες μικρούς στόχους κάθε μέρα —να επιστρέψουμε αυτό το τηλεφώνημα, να οργανώσουμε εκείνη την εκδήλωση, να γράψουμε αυτά τα email, να ξεκαθαρίσουμε εκείνα τα σημεία— οι οποίοι συνδέονται με υποτιθέμενες ανταμοιβές, κατασκευασμένες από αρχέγονα κέντρα του εγκεφάλου για να κινητοποιούν τους ερπετικούς και θηλαστικούς προγόνους μας. Αφήστε την αλήθεια να γειωθεί μέσα σας: αυτές οι ανταμοιβές σπάνια είναι τόσο καλές όσο υπόσχονται. Ξανά και ξανά, έπρεπε να θυμίζω στον εαυτό μου να σταματήσει να κυνηγά το άπιαστο όνειρο. Ενώ παραμένετε ενεργοί στη ζωή, επιστρέψτε στις αξιόπιστες ανταμοιβές τού να νιώθετε ήδη πλήρεις —στην εξάλειψη της λαχτάρας (της προσκόλλησης), με την ευρεία έννοια, που δημιουργεί ταλαιπωρία και πόνο. Δοκιμάστε μια μικρή πρακτική μόλις ξυπνήσετε ή άλλες στιγμές, όπου θα αφιερώσετε λίγα δευτερόλεπτα ή περισσότερο για να νιώσετε ήδη γαλήνιοι, ήδη ικανοποιημένοι και ήδη αγαπητοί. Αυτή είναι η βάση (το σπίτι) του σώματος, του εγκεφάλου και του νου.
Επιστρέψτε στο σπίτι σας, στο κέντρο σας.
Πηγή: JOT, Dr Rick Hanson
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου